Apple bitti mi?

Apple-Logo

Birkaç aydır Apple hakkında tuhaf yazılar okuyoruz. Epeydir sessizliğimi korumaya çalışıyorum. Yerli ve yabancı basında Apple’ın gidişatı yönünde garip garip yazılar okumaktan sıkılıp biraz olan biteni sizlere açıklamaya çalışayım dedim.

Apple hisseleri haftasonu itibariyle $400 altına geriledi. Eylül ayında hisselerin $700 gösterdiğini hatırlayacak olursak bu düşüşün yanında roller coaster bile kağnı gibi kalır. Anlaşılan Wall Street ile Apple’ın arası pek iyi değil. Peki neden? Apple gerçekten artık geliştiremiyor mu? Yeni bir şeyler üreten, sektörü lokomotif gibi çeken şirket bitti mi?

Forbes dergisine göre Apple’ın bir “inovasyon problemi” var. Gene Munster’a göre ise Samsung Apple’dan daha daha hızlı buluş çıkartıyor. Ceo.com ise “Apple neden geliştiremiyor?” diye soruyor.

Apple’dan nefret eden bir kitle var. Bu argüman ve haberler eminim kitleyi memnun ediyordur. Ancak işin aslı pek de öyle değil.

Şimdi günümüzde Apple’ın rakiplerine bir bakalım. Sanırım rakip olarak nitelendirebileceğimiz en güçlü şirket Samsung. Son amiral gemisi ise Galaxy S4. S4, akıllı duraklama, havadan algılanan el hareketleri, çift kamera modu,sağlık izleyici, akıllı kaydırma ve fotoğraflara ses ekleyen Sound and Shot adlı bir yenilik ile beraber geliyor.

Elbette S4 çok daha büyük bir ekran, NFC desteği, yüksek çözünürlüklü bir kamera ve iPhone 5’ten daha güçlü bir işlemci barındırıyor. Peki bunlar mı veya bunlardan hangisi Samsung’u daha üretken yapıyor?

İlk bakışta akıllı durdurma ve şu ekrana parmağı yakınlaştırdığınızda girilen etkileşim işe yarar şeylermiş gibi görünse de pek çok kullanıcıya fayda sağlamaktan öte hata yapmasına olanak sağlayacak özellikler olduğuna dair tartışmalar sürüyor. Eminim ki çoğu kullanıcı bu özellikleri belki bir kez kullanıp sonsuza dek kapalı kalacak şekilde kullanmayı sonlandıracaktır. Sizler gibi ben de Twitter ve Facebook’ta olan biteni takip ediyorum. Bu özellikler  istatistiklere göre Siri tanıtıldığında, çıkmadan önce tartışılma oranının %3 ü kadar bile konuşulmamış. Bana kalırsa Samsung bunları kullanıcılar aynı ürün (S3) demesinler diye eklemeyi tercih etti ve kullanılmayacağının bilincinde.

Çift kamera modu. Siz bir fotoğraf çekiyorsunuz, o esnada ön kamera da aktif oluyor ve kadraja bizim FaceTime’daki gibi bir kare yerleştirip sizi de araya sıkıştırıveriyor. Sizce Appstore’da ücretsiz bile olsa böyle bir şeyi telefonumuza yükler miydik?

Sağlık izleyici, akıllı kaydırma, bunlar zaten App Store’da uzun zamandır var olan üçüncü parti uygulamalar değil mi? Nike gibi pek çok şirket şu sağlık izleme, fitness uygulamalarını geliştirmiyorlar mı? Peki ya fotoğrafları ses kaydı ile saklayan uygulama? Size de Vine adlı yeni ve popüler uygulama en azından sürekli video desteği ve paylaşma seçenekleri ile daha kullanılabilir gelmiyor mu? Sizce Vine’ın yerini mi alacak? Hiç sanmıyorum… Ben çocukken çektiğimiz fotoğrafların arkasına tarih atardık. Aklıma o geldi ama o zamanlar tarih atabilen fotoğraf makinası yoktu. Pazarda bu kadar çok ücretsiz uygulama varken nedir bu şimdi?

Kimsenin Apple’ın daha büyük ekranlı bir iPhone yapamayacağına veya cihazlara NFC ekleyecek teknolojiye sahip olmadığına inanacağını sanmıyorum.  Elbette yapabilir. Asıl soru yapmalı mı? Veya ne zaman yapmalı? İnsanların küçücük ellerinde tablet benzeri bir şeyi, yukarıdaki düğmelere basmak için diğer ellerini kullanmak zorunda kaldığını görmüyor musunuz?

Ben bir elinde Bauhaus poşeti varken alt kısmını göbeğine yaslayıp Galaxy note kullanmaya çalışan insanlar gördüm.

Sizi saymıyorum, siz kazana düştünüz ama gün içinde sokakta size NFC’nin ne olduğunu veya nasıl kullanıldığını, neler yapabildiğini anlatacak kaç kişiye rastlayabilirsiniz? Henüz piyasada doğru düzgün altyapı yokken ve her sene cihaz yenilemesi varsa kullanılmayacak bir özelliği cihaza koymanın faydası ne? Kaçımız 3G’li, önünde kamerası olan bir Nokia satın alıp bu özelliklerini kullanamadan sattık? iPhone 3G nin çıktığı zamanı hatırlayın. Ülkemizde 3G bile yoktu ama bundan yıllar önce hepimizin cebinde 3G’li Nokia’lar yok muydu?

Gelelim yeni ve daha güçlü işlemciye. Aklı başında olanlar zaten yukarıda ben bunu “yenilik” diye yazdığımda çoktan gülüp geçtiler. Neden mi? iPhone 5 satışa çıktıktan altı ay sonra tanıtılan bir cihazda günümüz teknolojisi ile ne olacağını zaten bildikleri için. iPhone 5 satışa çıktığında yapılan benchmark testleri ile gezegendeki en hızlı mobil telefon ilan edilmedi mi? Neredeyse tüm testlerde en yakın rakiplerinin yanında farklı bir skora imza atmadı mı? E ne bekliyordunuz ki? Yeni bir cihaz, yeni teknoloji. En basit şekliyle durum bundan ibaret. Şimdi sorumu sorayım.

Cihazı iPhone’dan altı ay sonra satışa sunmak mıdır inovasyon?

Apple bu tür yeni arabirim alternatiflerini mevcut cihazlarında yıllar önce bile sunabilirdi. Sadece sunmamayı tercih etti hepsi bu. Apple sadece tek ve en iyi telefonu sunmayı hedefledi. Kutudan çıktığı anda herkese hitap edebilecek ve kullanıcının indirilebilir uygulamalar ile kişeselleştirebileceği bir cihaz satışa sundu. Artık isteyen fitness uygulaması yüklesin, isteyen iki kamerayla fotoğraf çeken uygulama…

Elbette bu stratejiyle hemfikir olmak zorunda değilsiniz. Apple’ın Samsung gibi yüz farklı model ile her ihtiyaca farklı bir telefon üreterek daha başarılı olacağına inananlar da olabilir. Ancak bunlar S4’e bakıp Apple’ın artık üretkenliğini yitirdiği anlamını çıkartmaya çalıştıklarında birkaç kelam etmeye hakkımız doğuyor sanırım.

İnovasyon dediğimiz şey Google veya Samsung’un şimdilik mevzubahis alanda yapabilecekleri şeyler değil. Bunu yıllardır gözlemliyoruz. Bu şirketler gerçekten çok büyük ve başarılı şirketler. Geçmişlerinde inovasyon yok değil. İnovasyon sadece yeni bir ürün çıkartmak demek değildir. İnovasyon, daha iyi ürünleri, daha iyi tasarımda en kolay kullanım ile sunabilmek ve alanında çığır açıp diğerlerinin takip etmesini sağlayarak yapılır.

Google mühendislerinin, tasarımcılarının veya yöneticilerinin katıldığı bir toplantı veya herhangi bir konferansta bile hep Apple dizüstü bilgisayarlarını görüyoruz. Bu bahsedeceğim şey için güzel bir örnek. Bu durum Apple ürünlerinin daha çok veya daha az inovativ olduğunu göstermiyor. Apple’ı görüyoruz çünkü Apple çok daha iyi ürünler yapıyor. Herhangi bir işi daha iyi göstermenin bile en kolay yolu Apple ürünleri. Reklamlara bakın. Dergiler kurcalayın. Her güzel görünen ofis tasarımında neden masanın üzerinde bir iMac olduğunu düşünün. Pek çok görselde elma sansürlense bile ürünün Apple olduğunu hepimiz biliyoruz…

Samsung ile Apple arasında yıllardır süren davaları sağır sultan bile duydu. Sadece Samsung ile değil bu davalar ama en çok Samsung adını duyduğumuz için yine ondan örnek vereyim dedim. Eh, adı çıkmış dokuza, inmiyor ki sekize. Genellikle davaların, Samsung ürünlerinin Apple’ınkilerin tasarımına benzemesi veya Apple’ın kullanıcı arabirimi tasarımına benzemesi nedeniyle olduğunu da biliyorsunuzdur.

applesamsungnokiaGenellikle bu durumu “Samsun Apple’ı kopyaladı” olarak duysak da işin aslı kopyalama değil. Samsung sadece Apple’ın tasarım anlayışından biraz fazla etkilenmiş ve Apple ürünlerinden esinleniyor diyebiliriz.

Peki şimdi bu inovasyon mu yoksa Apple gerçekten iyi tasarım mı yapıyor?

Apple’ın bu kadar başarılı olmasının altında gayet anlaşılabilir bir iş akışı var. İhtiyaç duyulan fakat sorunlu alanı vizyonu ile doğru tahmin ediyor. Kullanıcının talebinin oluşması için doğru zamanı bekleyip akılalmaz güzel bir tasarıma sahip, harkulade kolay kullanılabilen basit ama güçlü ürününü tanıtıyor. Bu tür ürünleri kullananların genelinin hoşuna gidecek özelliklerle doldurup tasarladığı ürünü duygusal reklamları ile açıkça vurgulayarak milyonlara ulaşıyor.

Her zaman benzersiz ürünler ve benzersiz tasarımlar ile öne çıkıyor. Genellikle sektördeki lider kuruluşların başarısız oldukları alanları seçerek yeni bir pazar yaratıyor. Pazarı görüp balıklama atlayan diğer kuruluşların karşısında oyuna hep 1- 0 önde başlıyor (iPod, iTunes, iPhone, App Store, iPad vb.). Farklı ürün nesilleri ile zamanı geldiğinde orjinal ürünü çeşitlendiriyor ve bu arada orjinal vizyonunu iyileştirip kusursuz hale getiriyor.

iPod, iPhone, iPad veya satışa sunduğu herhangi bir ürün veya hizmetin ardından geçen iki yıl boyunca herkes Apple’ın üretkenliğinden, inovasyonundan bahsedip duruyor. Vizyon için çalıştığı zamanlarda ise tam tersi oluyor ve bu kez herkes Apple’ın bittiğini yazmaya başlıyor. Sonra Apple yine yepyeni bir pazar oluşturan, daha önce görülmemiş bir ürün gamı ile çıkageliyor ki yeniden üretken diye anılıyor. Arkadaşlar. Apple her zaman yeni bir ürün üretmiyor. Dikkatinizi çekerim arada sırada yeni bir pazar oluşturuyor.

Bana katılırsınız veya katılmazsınız bilemem ama Apple’ın ne inovasyon sorunu var ne de üretkenlik. Apple’ın yıllardır ürün döngüsünde olan bir iş akışı bu.

Apple-Tech-LiberalArts.SteveJobs

Apple akıllıca inovasyonunu sürdürüyor. Yepyeni, çok güçlü, dahice tasarlanmış ve ultra kolay kullanımlı ürünleri için çalışıyor. Apple’ın kültürü çok ama çok farklı bir şey ve başka hiç bir şeye benzemiyor. Diğer şirketler bu kültürü anladıkları anda bu konuda inovasyon için çalışıyor olacaklar. Apple para kazanmaktan önce ürünlerini teknoloji ile liberal sanat arasında konumlandırabilmek için çabalarken diğerleri bunu kötü bir şekilde kopyalayıp kolay yoldan para kazanma derdinde. Apple’ın para kazanma şekli bile başlı başına bir tez konusu. Şu anda endüstrinin yaptığı ortalama karın %70 fazlasını tek başına yapabilen başka bir şirket var mı?

Sektörün nabzını tuttuğuna inandığımız yerli veya yabancı basından ne duyarsanız duyun. Kulaklarınızı tıkayın demiyorum. Sadece her duyduğunuza inanmayın.

Tagged With: , ,